Có gì hay?
Phần mềm độc hại là gì?
Phần mềm độc hại (Malware) là các chương trình gây hại như virus, spyware và ransomware, có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho máy tính của bạn.
Bảo vệ máy tính khỏi phần mềm độc hại là rất quan trọng vì nếu bị tấn công, hậu quả không chỉ ảnh hưởng đến bạn mà còn có thể lan ra những người khác.
Virus
Virus là loại phần mềm độc hại lây lan bằng cách đính kèm vào một tệp và chuyển từ máy tính này sang máy tính khác. Virus có thể gây hại cho phần cứng, phần mềm, hoặc các tập tin.
Một số virus chỉ gây phiền toái, nhưng nhiều loại khác có thể xóa dữ liệu quan trọng, làm cho máy tính không thể hoạt động. Virus không tự lan truyền mà cần sự tương tác từ con người, như mở tệp đính kèm email bị nhiễm.
Để ngăn chặn virus, bạn nên luôn quét các tệp trước khi mở hoặc gửi đi.
Sâu máy tính (Worms)
Sâu máy tính là phần mềm độc hại có khả năng tự lan truyền mà không cần sự can thiệp của con người.
Khi một máy tính bị nhiễm, sâu sẽ tự sao chép và gửi bản sao của chính nó qua internet, thường là qua danh sách địa chỉ email. Điều này có thể làm tắc nghẽn lưu lượng mạng của cả một tổ chức và gây ra thiệt hại lớn.
Trojan (Trojan Horse)
Trojan là chương trình nguy hiểm đi kèm với các phần mềm có vẻ hữu ích. Người dùng bị lừa mở chương trình này, và khi đó, Trojan sẽ xâm nhập vào máy tính. Hacker có thể sử dụng Trojan để:
- Sao chép hoặc xóa tập tin.
- Đọc mật khẩu, email, và thông tin ngân hàng.
- Gửi thư rác dưới danh nghĩa của bạn.
- Theo dõi hoạt động của bạn.
- Cài đặt thêm phần mềm độc hại.
Trojan thường lây lan qua email hoặc các chương trình tải về từ internet.
Spyware
Spyware là phần mềm theo dõi hoạt động của bạn, như theo dõi trang web bạn truy cập hoặc tệp tin bạn chỉnh sửa, rồi gửi thông tin này đến hacker hoặc nhà quảng cáo.
Thông tin này có thể được dùng để gửi thư rác hoặc quảng cáo không mong muốn.
Ransomware
Ransomware là phần mềm độc hại mã hóa dữ liệu của bạn và yêu cầu bạn trả tiền chuộc để mở khóa. Một số loại ransomware không mã hóa dữ liệu nhưng dọa bạn phải trả tiền bằng cách hiển thị thông báo giả.
Nếu máy tính của bạn bị nhiễm ransomware, không nên trả tiền; hãy liên hệ bộ phận hỗ trợ công nghệ để được giúp đỡ.
Cách bảo vệ máy tính khỏi phần mềm độc hại
Bạn chính là lớp phòng thủ đầu tiên để ngăn phần mềm độc hại. Hãy cẩn thận với các tệp bạn tải về và cài đặt, cũng như các hoạt động trên máy tính của mình.
Kiến thức cơ bản
- Cẩn thận với tệp đính kèm trong email: Đừng mở tệp đính kèm email mà bạn không tin tưởng. Nhiều tệp độc hại có thể được ngụy trang thành tài liệu hoặc hình ảnh nhưng thực chất là chương trình gây hại. Hãy chú ý đến phần mở rộng tệp nguy hiểm như .EXE, .COM, .BAT, .SCR, hoặc .PIF.
- Vô hiệu hóa HTML trong email: Email dạng HTML có thể chứa mã độc. Sử dụng chế độ xem dạng văn bản thuần túy để giảm nguy cơ bị tấn công.
- Tránh các trang web đáng ngờ: Một số trang web có thể cài đặt phần mềm độc hại chỉ bằng việc truy cập. Hãy thận trọng với các liên kết và quảng cáo bạn bấm vào.
- Chỉ cài đặt phần mềm từ nguồn đáng tin cậy: Tải phần mềm từ nhà phát triển đáng tin cậy để tránh rủi ro phần mềm độc hại được cài vào máy.
- Không cắm USB không rõ nguồn gốc: USB có thể chứa phần mềm độc hại. Nếu tìm thấy USB lạ, tốt nhất đừng cắm vào máy tính.
Sử dụng phần mềm bảo mật
Cài đặt phần mềm bảo mật để bảo vệ máy tính khỏi virus, sâu, và Trojan. Phần mềm này cần được cập nhật thường xuyên để có thể phát hiện các mối đe dọa mới. Phần mềm bảo mật có thể:
- Quét và loại bỏ virus
- Kiểm tra tệp trước khi mở
- Cung cấp cảnh báo khi phát hiện phần mềm độc hại
Một số phần mềm bảo mật phổ biến trên thị trường: Kaspersky Internet Security, Norton 360, Avast Free Antivirus, AVG Antivirus, Windows Defender.
Windows Defender: Là phần mềm được tích hợp sẵn trên máy tính Windows, Windows Defender cung cấp bảo vệ cơ bản chống virus và phần mềm độc hại. Đây là lựa chọn tốt nếu bạn muốn một giải pháp bảo mật đơn giản và miễn phí. Nếu bạn cài phần mềm diệt virus từ bên thứ 3, phần mềm này sẽ tự động tắt nhằm tránh xung đột.
Quét hệ thống
Thỉnh thoảng, bạn nên chạy quét toàn bộ hệ thống để đảm bảo máy không bị nhiễm virus. Nếu nghi ngờ máy bị nhiễm, hãy cập nhật phần mềm bảo mật và quét kỹ lưỡng tất cả các ổ đĩa.
Cài đặt tường lửa
Tường lửa giúp bảo vệ máy tính bằng cách giám sát và kiểm soát lưu lượng mạng. Nó ngăn chặn các truy cập trái phép từ bên ngoài và yêu cầu bạn cho phép khi một chương trình cố gắng kết nối ra ngoài.
